Gitaarles 4: Mineur akkoorden

Les 4

In de derde les heb je al heel wat geleerd over majeur toonladders en de Drie Akkoorden Theorie. Laten we nu eens naar wat andere akkoorden gaan kijken, namelijk naar de mineur akkoorden.

Voor elke noot bestaat een mineur akkoord. ‘Mineur’ betekent dat één snaar van het majeur akkoord een halve toon naar beneden gaat ten opzichte van de ‘natuurlijke’ noot. Laten we eens naar de A mineur kijken om te zien wat ik bedoel:

 

A mineur:

E -----0-------
B -----1------- (m)
G -----2------- (p)
D -----2------- (r)
A -----0-------
E -----X-------

Zoals je ziet, gaat de B-snaar een halve noot naar beneden, en de vingerzetting verandert dus ook een tikkeltje. Hetzelfde geldt eigenlijk voor alle andere majeur akkoorden, dus ik zal ze hier een voor een uitschrijven:

 

C mineur:                 D mineur:

E -----3------- (w)     E -----1------- (w)
B -----4------- (m)     B -----3------- (r)
G -----5------- (p)     G -----2------- (m)
D -----5------- (r)     D -----0-------
A -----3------- (w)     A -----X-------
E -----X-------         E -----X-------

Zoals je ziet, verandert de C veel meer dan de andere akkoorden wanneer hij van een majeur een mineur akkoord wordt. Het wordt een barré. Op zich is dit gemakkelijk te begrijpen, zeker wanneer je naar de B mineur kijkt:

B mineur:                  

E -----2------- (w)
B -----3------- (m)
G -----4------- (p)
D -----4------- (r)
A -----2------- (w)
E -----X-------

De C mineur en de B mineur akkoorden zien er bijna hetzelfde uit, alleen de plaats op de hals verschilt 1 positie (wat logisch is, omdat het van B naar C maar een halve noot, en dus een positie, is).

Okee, nu de andere mineur akkoorden nog:

 

E mineur:                 F mineur:

E -----0-------         E -----1------- (w)
B -----0-------         B -----1------- (w)
G -----0-------         G -----1------- (w)
D -----2------- (p)     D -----3------- (p)
A -----2------- (r)     A -----3------- (r)
E -----0-------         E -----1------- (w)

Als je naar de F mineur kijkt, is het makkelijke te raden hoe de G mineur eruit zal zien:

 

G mineur:

E -----3------- (w)
B -----3------- (w)
G -----3------- (w)
D -----5------- (p)
A -----5------- (r)
E -----3------- (w)

Als je de majeur en mineur akkoorden eens wilt oefenen in een liedje, zou je de akkoorden van Hotel California van The Eagles kunnen spelen. Dat is een redelijk simpel nummer, waarin veel akkoorden zitten die je in deze lessen al hebt geleerd. Er zit maar een akkoord in dat je nog niet hebt geleerd, namelijk het F# akkoord. Dat ziet er als volgt uit:

 

F#:

E -----2------- (w)
B -----2------- (w)
G -----3------- (m)
D -----4------- (p)
A -----4------- (r)
E -----2------- (w)

Bedenk voordat je het nummer gaat spelen eerst even zelf waarom dit een F# is. Dat zou je nu onderhand wel moeten kunnen!! Goed, hier komen de akkoorden voor Hotel California:

Bmin F# A E G D Emin F#

Speel ze achter elkaar door en je zult het beroemde Eagles-nummer horen!

Dit was de vierde gitaarles.

Gitaarles 3: Majeur toonladders

Les 3

In de tweede les heb je de majeur akkoorden geleerd, inclusief de barré akkoorden B en E. Laten we nu eens kijken naar majeur toonladders. Je hebt vast al wel eens van toonladders gehoord. Ik vind het belangrijk dat je leert om een majeur toonladder te spelen, zodat je, als iemand je vraagt een bepaalde toon of toonladder te spelen, weet welke snaar je daarvoor moet aanslaan. Laten we eerst eens naar de makkelijke majeur toonladders kijken, de C en de E majeur toonladders:

 

C majeur toonladder E majeur toonladder

E ------------------     E ---------------------
B -------------0-1--     B ---------------------
G ---------0-2------     G ---------------------
D ---0-2-3----------     D -------------1-2-----
A -3----------------     A -------0-2-4---------
E ------------------     E -0-2-4---------------

Zoals je ziet, is de C majeur toonladder zo genoemd omdat de eerste noot die je speelt een C is (op de A-snaar). Hetzelfde geldt voor de E majeur toonladder. Dan nu wat voorbeelden van andere majeur toonladders (die je natuurlijk op elke positie van de gitaar kunt spelen; dit zijn maar voorbeelden):

 

F majeur toonladder D majeur toonladder

E ------------------     E ---------------------
B ------------------     B -----------0-2-3-----
G ------------------     G -------0-2-----------
D -----------0-2-3--     D -0-2-4---------------
A -----0-1-3--------     A ---------------------
E -1-3--------------     E ---------------------

 

A majeur toonladder B majeur toonladder

E ------------------     E ---------------------
B ------------------     B ---------------0-----
G -------------1-2--     G -----------1-3-------
D -------0-2-4------     D -----1-2-4-----------
A -0-2-4------------     A -2-4-----------------
E ------------------     E ---------------------

 

G majeur toonladder      

E ------------------
B ------------------
G ---------------0--
D ---------0-2-4----
A ---0-2-3----------
E -3----------------

And now, for something completely different: de Drie Akkoorden Theorie. Een majeur akkoord bestaat altijd uit drie noten, en dat zijn niet zomaar drie willekeurige noten. Een majeur akkoord bestaat altijd uit de eerste, de derde en de vijfde toon van de majeur toonladder van die toon. Kijk maar eens naar deze voorbeelden:

 

C majeur akkoord               

E -----0-------
B -----1------- (w)
G -----0-------
D -----2------- (m)
A -----3------- (r)
E -----X-------

Wat je hier ziet is een C majeur akkoord. Als het goed is, wist je dat al, want dat stond in les 2. Nou, de majeur toonladder voor de C is:
C D E F G A B C
Als alles goed is, wist je dit ook al. Kijk nu eens naar de toonladder en bepaal zelf wat de eerste, derde en vijfde toon zijn. Inderdaad, dat zijn de C, de E en de G. Kijk dan eens naar het akkoord en kijk welke tonen er in het akkoord gespeeld worden. Dat zijn achtereenvolgens:
C E G C E
Zoals je ziet, is dit overeenkomstig de Drie Akkoorden Theorie! We kunnen voor de zekerheid eens naar een ander akkoord kijken:

 

E majeur akkoord

E -----0-------
B -----0-------
G -----1------- (m)
D -----2------- (p)
A -----2------- (r)
E -----0-------

Dit is het E majeur akkoord. De majeur toonladder voor de E ziet er als volgt uit:
E F# G# A B C D# E
Als je nu weer kijkt naar de eerste, de derde en de vijfde toon, dan zijn het de E, de G# en de B.

De gespeelde noten voor het akkoord zijn:
E B E G# B E

Conclusie is dat het akkoord is opgebouwd conform de Drie Akkoorden Theorie

Goed, dit was les 3. Blijf oefenen wat je zojuist geleerd hebt. Je zult er sneller gitaar door leren spelen!

Rocktron Banshee 2 Talkbox

De meeste gitaristen kennen het talk box effect. Denk aan nummers als ‘Show me the way’ van Peter Frampton (Peter Frampton – Show Me The Way), ‘Sweet Emotion’ van Aerosmith, ‘Livin’on a Prayer’ of ‘It’s my Live’ van Bon Jovi of wellicht ‘Delilah’ van Queen.

Het effect wordt bediend door met een slangetje in je mond. Wat er gebeurt is dat het effect de signalen die door het slangetje binnenkomen, vertaalt naar de frequenties van het gitaargeluid. Door te praten of te zingen in het slangetje verander je voortdurend de frequenties instellingen van het geluid. Het werkt hetzelfde als een equalizer, met dat verschil dat de instelling van de equalizer als het ware dynamisch veranderen door de geluiden die met de mond in het slangetje gemaakt worden. Daarom heet het ook een talk box. Je ‘praat’ met de ‘box’.

 

 

 

 

Aankondiging: Farlake / Purplex optreden

Zaterdagavond 03 december is het weer zover. Dan speelt Purplex weer met Mr. Farlake in café Crackers (Lange Veerstraat 34, Haarlem). Het repertoire is aangepast met nieuwe nummer. Het beloofd weer een spetterende en spectaculaire avond te worden!

Zelfs voor gasten van de Polobar is er wat te beleven.

Kijk ook de op de site van Purplex, de oudste rockband van Haarlem!

 

 

Framptom Comes Alive! 35 Tour (Amsterdam)

Frampton’s 35 anniversary: He came at the Heineken Music Hall (Amsterdam) on Saturday night 19/11/2011.

The singer-songwriter-guitarist Peter Frampton, now 61, is currently on the road with the Frampton Comes Alive! 35th anniversary tour celebrating his monster-selling 1976 double live album.

The HMH was sold out. At the same time AJAX played a match of football at the other site of the road.

The concert became a marathon A three-hour night of music (excluding a 20 minute intermission).

Playing on a stripped down stage with a four-piece band, including bassist Stanley Sheldon who played on the original Frampton Comes Alive!, the vital-sounding British musician basically played the 25th anniversary edition of the record in its entirety in the first set.

Highlights included the exquisite “Lines On My Face”, “Show Me The Way” – with ofcourse his talk box – “I Wanna Go To The Sun”, “Nowhere’s Too Far”, “I’ll Give You (Money)” – and last but not least the set standout, “Do You Feel Like I Do?”, with the talk box back again, and the entire audience on its feet.

Frampton was also good on his acoustic guitar for “Wind Of Change”, “Just The Time Of Year”, and “All I Want To Be”. This was accompanied by some pretty wonderful vintage concert footage of Frampton in all his long-haired, open-shirt glory playing on screens behind him.

Comically and musically, he was on fire, with his dry sense of humor and underappreciated guitar skills on full display.

But if the first set was for the fans, the second set seemed more for him as it was a far more challenging listen.

After the break Frampton and his band, did some into instrumentals. Tunes from his 2010 album, “Thank You Mr. Churchill”, his album “Fingerprints” (2006) and some stuff of his former band Humble Pie’s Four. And he delivered a thrilling, heartfelt version of The Beatles’ While My Guitar Gently Weeps.

Believe it or not. I paid 25 euros before the concert to get a recording of the concert. 20 minutes after the last note I became this precious recording. So now it’s time to repeat the concert (over and over again).

Jason Becker’s is not dead festival – Patronaat Haarlem

Eindelijk was het dan zover. Zondagavond 13 november rond 19:30 begon het festival om Jason Becker voor een avond in het zonnetje te zetten. Jason Becker was in de jaren 80 een veelbelovend schred gitarist, maar helaas maakte de ziekte ALS voortijdig een einde aan zijn carrière. Maar vanavond kwamen veel liefhebbers in het Haarlemse Patronaat bijeen om te laten zien dat Jason niet vergeten is.

Schred is not dead

Shred is not dead, dat is deze avond wel duidelijk geworden. Een goede en gezellige sfeer maar vooral muziek …… veel muziek. Misschien zijn er op deze avond net zoveel noten gespeeld als Eric Clapton in heeft gedaan in zijn hele carriere.  En dit alles was ook te zien in de huiskamer van Jason.

Vele meestergitaristen vanuit de hele wereld kwamen bijeen om deze avond luiter bij te zetten:

Guthrie Govan (UK) – guitar (The Aristocrats)
Marcel Coenen (NL) – guitar
Michael Lee Firkins (USA) – guitar
Stuart Hamm (USA) – bass (Satriani, Vai, G3, etc)
Mattias IA Eklundh (S) – guitar (Freak Kitchen)
Kiko Loureiro (BR) – guitar (Angra)
Marco Sfogli (I) – guitar (James LaBrie, Creations End)
Andy James (UK) – guitar (Sacred Mother Tongue)
Atma Anur (USA) – drums (too many see atmaanur.com)
Daniele Gottardo (I) – guitar
Stephan Forte (F) – guitar (Adagio)
Joop Wolters (NL) – guitar
Marcel Coenen (NL) – guitar (Sun Caged)
Barend Courbois (NL) – bass
Timo Somers (NL) – guitar (Delain)
“It’s Showtime” band (special occasion band)

Drummer Atma Anur was “the man of the evening”. Rond 19:30 legt hij zijn bladmuziek klaar en zette zijn leesbril op. Samen met Barend Courbois  en Timo Somers werd de avond geopend. De toon werd gelijk gezet. Er werd gelijk flink uitgepakt en de ene arpeggio volgende de andere op. De tweede nummer song werd opgedragen aan zijn zijn vader die het op zijn beurt weer voor zijn vader heeft geschreven toen hij overleed. Het optreden van Timo werd afgesloten met een nummer waarin de keyboard een flinke duit in het zakje deed met een snerpende solo.

De avond werd vervolgt met gezellige onderonsjes tussen de diverse gitaristen. En natuurlijk heeft de altijd vriendelijk ogende Marcel Coenen flink zitten studeren op de song “Altitudes” van Jason Becker. Een prachtige uitvoering. Tijdens de song nemen de twee gitaristen een deel van de solo voor hun rekening waarna de solo op een prachtige harmonische manier wordt beëindigd.

Helaas was er tussen de nummers door veel ruis van de versterkers, iets was een tijdje duurde voordat het opgelost werd. Erg hinderlijk tijdens de pauzes maar in de songs hoorde het nauwelijks. Tot overmaat van ramp ontbrak zelfs het geluid van een van de gitaristen.  Pas na 2 minuten leek het weer ergens op. En of het nog erger kon? Ja, … de gitaarband van Barend Courbois raakte los en moest tijdens het spel door crewlid worden vastgemaakt.

Maar het mocht de pret niet drukken. De avond werd vervolgd met Andy James (UK). Nummers als “What lies beneath” werd prachtig uitgevoerd met een uitstekend tapping.

Na een korte pauze wordt de avond vervolgd met een keur aan vakmuzikanten en dito gitaristen. Ook hier komt Marcel Coenen weer even langs om de franse bassist Franck Hermanny te ondersteunen bij zijn solo. De wetenschap dat de meeste muzikanten slechts weinig tijd hadden om met elkaar te spelen maakt de avond helemaal wonderbaarlijk. Danielle Gottardo, Marco Sfogli vervolgen de de tweede act.

Na de pauze houdt Philippe de Lange een bijzonder emotionele toespraak. Ook bij hem is A.L.S. gediagnosticeerd. Het is duidelijk dat hij van de avond geniet en dat hij zijn gitaar bijzonder mist. Om toc zin te geven aan het lot heeft zijn zijn eigen foundation opgericht (http://http://www.stopals.nu).

Dan is het de beurt aan Kiko Loureiro om samen met Stuart Hamm en Atma als driemansformatie een geweldig muzikaal tapijt neer te leggen. Kiko is ogenschijnlijk een natuur talent. Het gemak waarmee hij speelt. De arpeggios die hij speelt zijn “natuurlijk”. Via Hedras Ramos uit Guatamala maken we kennis met Mattias IA Eklundh; de aan ADHD lijdende entertainer. Hij begint met La Bamba, maar dan “in a shred way”. Gevolgd met powerballad wat Stu begint. Als klap op de vuurpijl neemt hij zijn gitaar op schoot om vervolgens ongewoon te gaan tappen ongewoon tappen.

En dan is het tijd voor Michael Lee Firkins (from Nebraska). Een hele andere gitarist dan de rest. Met een overweldigende performace speelt hij Voodoo Chile met een slide op zijn Telecaster.

Terwijl menig Haarlemmer inmiddels al in zijn lag sloten de gitaristen een fantastische avond af. Terugkijken voel ik me als echte Haarlemmer vereert dat al deze gitaristen de moeite hebben genomen om bij elkaar te komen om Jason Becker te eren. En dat in Haarlem. Het Patronaat zal nooit meer hetzelfde zijn.

Gitaarles 2: Akkoorden

Je hebt in de vorige les kennis kunnen maken met de gitaar in het algemeen en welke noten je waar op de gitaar kunt vinden en spelen. Daarnaast hebben heb je een begin gemaakt met het lezen van tablatuur. Wanneer je dit begint te begrijpen kan je door gaan met de volgende les.

Je hebt vast wel eens van het begrip ‘akkoorden’ gehoord. Laat ik beginnen met het introduceren van de meest voorkomende akkoorden, de majeur-akkoorden. Elke noot heeft een akkoord, dus er zijn zeven majeur-akkoorden. Laten we om te beginnen eens kijken naar het A majeur-akkooord:

A majeur: E -----0-------- B -----2-------- (p) G -----2-------- (r) D -----2-------- (m) A -----0-------- E -----X-------- 

Zoals je ziet, heb je drie vingers nodig om dit akkoord te spelen: de pink (p), de ringvinger (r) en de middelvinger (m). Om een A majeur-akkoord te spelen, plaats je je vingers op de D-, G- en B-snaar op de tweede positie. Speel vervolgens het akkoord, maar vergeet niet dat je de eerste (E-)snaar niet aanslaat. Zoals je boven ziet, heb ik daar een -X- gezet, wat betekent dat je die snaar met rust moet laten. De -O- betekent dat je die snaar ‘open’ speelt, dus zonder dat er een vinger op staat. En dat is hem dan, het A majeur-akkoord!

Het lastige van dit akkoord is dat drie vingers dicht op elkaar zitten en dus vaak de E dempen. Het vereist heel veel oefenen om uiteindelijk een volle klank te krijgen.

Kijk dan eens naar de andere majeur-akkoorden en probeer ze een voor een te spelen. Neem de tijd, want dit is niet gemakkelijk, en de tijd is nodig om erachter te komen waar je mee bezig bent.

 

C majeur D majeur

E -----0--------         E -----2-------- (m)
B -----1-------- (w)     B -----3-------- (r)
G -----0--------         G -----2-------- (w)
D -----2-------- (m)     D -----0--------
A -----3-------- (r)     A -----X--------
E -----X--------         E -----X--------

 

E majeur G majeur

E -----0--------         E -----3-------- (p)
B -----0--------         B -----0--------
G -----1-------- (m)     G -----0--------
D -----2-------- (p)     D -----0--------
A -----2-------- (r)     A -----2-------- (m)
E -----O--------         E -----3-------- (r)

Let op: Voor sommige akkoorden die hierboven staan, heb je lenige vingers nodig. Dat kan je alleen maar bereiken door veel “rek oefeningen” te doen en natuurlijk gewoon veel te oefenen.

Er zijn zeven majeur akkoorden (net zoals dat er zeven hele noten zijn). Tot nu toe heb je er nog maar vijf gespeeld. Dat komt omdat de twee overgebleven akkoorden zogenaamde barré akkoorden zijn. Deze zijn wat moeilijker dan de andere akkoorden. De barré akkoorden zijn de B majeur en de F majeur. Laat ik ze eerst even uitschrijven:

B majeur F majeur

E -----2-------- (w)     E -----1-------- (w)
B -----4-------- (p)     B -----1-------- (w)
G -----4-------- (r)     G -----2-------- (m)
D -----4-------- (m)     D -----3-------- (p)
A -----2-------- (w)     A -----3-------- (r)
E -----X--------         E -----1-------- (w)

We beginnen met de B majeur. Zoals je ziet, lijkt hij op een A majeur, maar dan twee posities (= een hele noot) hoger op de hals. Het enige verschil is dat de wijsvinger ook wordt gebruikt en wel op de tweede positie. Dit is het moeilijke gedeelte. Hoe speel je de B majeur? Plaats je drie vingers op de vierde positie. Dan heb je je wijsvinger nog over, en dat komt goed uit, want die plaats je nu over alle snaren heen, net achter de tweede fret. Hard drukken, want anders klinkt het akkoord straks afschuwelijk…. Nou, probeer de B majeur maar eens te spelen!

Hetzelfde verhaal gaat op voor de F majeur, de lijkt op de E majeur maar hoger op de hals. Plaats je ringvinger en pink op de derde positie, de middelvinger op de tweede, en de vinger die weer over is, de wijsvinger, op alle zes de snaren op de eerste positie. Speel dan het akkoord.

Dit zijn dus wat men de barré akkoorden noemt. Ze zijn moeilijk, maar het is noodzaak dat je ze leert. Ga ervoor zitten en neem de tijd. Vertrouw erop dat je het vanzelf gaat leren.

Veel succes!

Jason Becker

Jason Eli Becker was born July 22, 1969. Jason was fascinated by guitar playing and music, leading him to win awards at school for his mastery of the instrument. Jason Becker’s demo tapes made there way to Mike Varney, the Shrapnel records guitar impresario. Aware of Jason’s potential Mike Varney introduced Jason to his soon to be life long friend Marty Friedman. Jason Becker was a precocious talent but also had the willingness to learn and advance. By the age of 16 Marty Friedman and Jason Becker had created the sonic duo “Cacophony”. They released their critically acclaimed instrumental album “Speed Metal Symphony” in 1987, followed by the vocal orientated “Go Off!” in 1988.

In the meantime both Jason Becker and Marty Friedman worked on their respective solo releases for the Shrapnel record label. Both albums were steeped in state of the art guitar histrionics, guitar fusion fusillades, and magical compositional etudes that were to cement both players futures on the wider stage. Jason Becker’s “Perpetual Burn” was astonishing in it’s compositional facility, adding a new sense of breadth and depth, a new rock fusion. The work also clearly shows his advanced classical influences and those of the English fusion giants Jeff Beck and Allan Holdsworth.

The result of their hard work lead was Marty Friedman joined the super group Megadeth and Jason Becker got the prestigious job of filling Steve Vai’s top of the line guitar playing in the David Lee Roth band, a position that was certain to establish Jason Becker as one of the top guitar players of all time.

But life does not always go as planned, during the recording process Jason Becker learned that the problems he’d been having with muscle control were caused by the debilitating disease Amyotrophic Lateral Sclerosis, ALS. At that point Jason Becker was given just three years to live, a stunning shock. For most people this pronouncement would have been enough… who could live with this fact?

But Jason Becker resisted the pressure, dug deep, showed courage beyond what the average person would be able to injure. Why? Well the key to his survival is Jason’s ever positive outlook on life, surely a beacon for others. Jason has now lost the use of his arms and legs, requires special breathing equipment and can only communicate by moving his eyes to spell out simple messages. But Jason has not quit, he is driven, his mind full of musical composition, and to this day he continues to compose and write music and by the use of special computer equipment and it’s now been more than 20 years since first being diagnosed.

Unlike many European countries medical care in the USA requires that citizens pay for assistance and this is a great expense. Earlier this year a special show in San Francisco was organised to help raise money for Jason’s longer term care. The show featured super star guitar players Joe Satriani , Richie Kotzen, Steve Lukather , Michael Lee Firkins, Greg Howe and Jeff Watson under the banner Jason Becker is Not Dead Yet! In addition, a documentary film is being produced about Jason Becker’s life with a scheduled release date of 2012. To view the trailer for Perpetual Burn: The Story of Jason Becker, go to jasonbeckermovie.com.

 

(Bron: http://jasonbeckerfest.com)

Jimi Hendrix in AHOY Rotterdam (1967)

Het huidige Ahoy-complex zou zelfs vandaag-dedag te klein zijn als Jimi Hendrix zich er alleen maar zou vertonen. Maar dat kan niet, want de Amerikaanse gitaarvirtuoos is al ruim 37 jaar dood. Wat wellicht veel Hendrix-fans niet weten, is dat hij één keer optrad in Nederland. Dat was in Rotterdam: bijna veertig jaar geleden, op vrijdag 10 november 1967 tijdens de Hippy Happy Beurs in het toenmalige nood-Ahoy.

Opmerkelijk is dat op de eerste avond van de beurs weliswaar ruim tweeduizend bezoekers afkwamen, maar voor het optreden van Jimi Hendrix & Experience aanzienlijk minder belangstelling bestond. In het voorprogramma stond de Haagse beatband The Motions. De toegangsprijs bedroeg vijf gulden.
Dit waren niet de enige opmerkelijke wapenfeiten. Het programma van de zogeheten Flower-Powerbeurs vermeldde namelijk meer dan een handvol nationale en internationale topbands. Met dien verstande dat een aantal groepen, dat er gedurende de manifestatie optrad, nog niet wist dat zij korte tijd later internationale megaacts zouden zijn.

De organisatoren van het vijf dagen durende evenement (van 10 tot en met 14 november 1967) hadden er kennelijk oog voor. Op het af che stonden namen waar menig concertorganisator anno 2007 stikjaloers op zou zijn. Leest u maar mee: Pink Floyd, The Bee Gees, The Spencer Davis Group, The Golden Earrings (toen nog met een s), Boudewijn de Groot, Cuby and the Blizzards en tal van andere aansprekende bands. Alsof dat niet genoeg was, prijkte bovendien de naam van –naar wat later zou blijken- ’s werelds beste gitarist aller tijden op de aanplakbiljetten: Jimi Hendrix met
z’n begeleiders Mitch Mitchell (bas) en Noel Redding (drums).

Noodgebouwen

De Ahoyhal was destijds gevestigd in enkele noodgebouwen aan de Pompenburg. Oudere Rotterdammers kennen het als het terrein dat eerder dienst deed als vertrek- en landingsplaats voor helicopters van de Belgische vliegtuigmaatschappij Sabena, die een verbinding onderhield tussen Rotterdam en Brussel.
De Hippy Happy Beurs was een initiatief van de toen 24-jarige Wim van Krimpen, de latere directeur van het museum Booijmans van Beuningen.
Van Krimpen ging vervolgens naar Den Haag om directeur van het Haags Gemeentemuseum te worden. Dat is hij nu nog. De Hippy Happy Beurs kwam mede tot stand door Paul Acket, op zijn beurt later organisator van grote popconcerten en het North Sea Jazz Festival.

In die woelige tijd was het contracteren van een popgroep een riskante onderneming. Dat bleek ook op de Hippy Happy Beurs, waar The Bee Gees en enkele andere bands niet kwamen opdagen. De organisatoren dachten met The Kinks op de valreep een goed alternatief te hebben, maar ook die Engelse topformatie liet het afweten. Niettemin kwam het muzikaal allemaal wel goed, mede doordat de populaire Engelse psychedelische-rockband The Soft Machine op zondagmiddag én zondagavond 12 november op het podium verscheen.

De beurs was opgezet ‘voor tieners en twens’. Het was het eerste grootschalige evenement in Nederland voor deze doelgroep. Jongeren konden er behalve naar muziek luisteren, ook deelnemen aan allerlei workshops.
Ahoy’ stond vol kraampjes met hippe kleren en vanzelfsprekend ook grammofoonplaten. Tevens waren er een talentenjacht en modeshows.

Hoepla

Terug naar het optreden van Jimi Hendrix op die bewuste vrijdagavond in november 1967. Nadat hij ’s middag in de VPRO-studio in Bussum tv-opnamen had gemaakt voor het programma Hoepla, stond de Amerikaan ’s avonds met zijn band op de planken in Ahoy’.
Hendrix, die op het punt stond met zijn geniale gitaarspel de wereld aan z’n voeten te krijgen, speelde een uur en incasseerde hiervoor 374 pond sterling.
De toen 17-jarige Rotterdammer John van der Knaap was getuige van Hendrix’ optreden: “Wat ik me ervan herinner is veel herrie. Er waren die avond veel mensen in Ahoy’, maar die waren niet alleen voor hem gekomen.Er stonden hooguit vijfhonderd mensen naar zijn optreden te luisteren. Ik was toen een echte muziekfreak, maar had nog nooit van ‘m gehoord. Ik vond Hendrix geniaal gitaar spelen, maar zijn muziek sprak me niet aan. Die ben ik overigens later wel gaan waarderen.
Volgens mij heb ik tijdens zijn concert ook een beetje rondgelopen op de beurs.
Ongelooflijk, denk je achteraf. Treedt Jimi Hendrix op, ga je verderop een beetje lopen winkelen…”.

John Kieboom was eveneens bij het concert. Hij herinnert zich dat behalve The Motions nóg een andere ‘band’ in het voorprogramma acte de présence gaf. “Een boerenkapel met de naam De Blaaspiepers”, meldt de Rotterdammer met nog altijd ongeloof in z’n stem.
Hij was danig onder de indruk van Hendrix. “Hij haalde alle foefjes uit die hij met z’n gitaar kon doen: spelen met z’n tanden, gitaar op z’n rug, met z’n gitaar rammen tegen de speakers en er werd zelfs een vuurtje gestookt op het podium. Als ik me niet vergis begon hij met het nummer Purple Haze.”

Kieboom, Hendrix-fan van het eerste uur (‘Ik had z’n eerste lp toen al’), was wel zo verstandig een fototoestel mee te nemen en schoot unieke plaatjes van het enige optreden in Nederland van het gitaar-fenomeen (zie foto).

Gevlogen

Wat niet mag ontbreken in dit relaas over Jimi Hendrix in Rotterdam, is het volgende saillante detail. De gitarist zou de nacht na zijn optreden niet hebben doorgebracht in hotel Centraal op de Kruiskade, waar een kamer voor hem gereserveerd was. Na het concert zou hij een uitnodiging van Jules Deelder hebben geaccepteerd om mee naar diens huis te gaan. Daar werd nog een feestje gevierd, waarna de gitarist er in een bed belandde. De volgende morgen ontdekte de dichter en latere nachtburgemeester van Rotterdam dat Hendrix al was gevlogen. Op een briefje dat hij volgens Deelder achterliet schreef de gitarist: ‘Let your mind and fancy roll on’.

Of dit de werkelijke gang van zaken is geweest, wordt nog steeds in twijfel getrokken.
Maar waarheid of niet, het was in elk geval rock-and-roll op hoog niveau in Rotterdam, veertig jaar geleden.

(Bron: Ed van Helten)

De geschiedenis van het plectrum

Ondergewaardeerde schakel

Het plectrum wordt al sinds jaar en dag overschaduwd door de gitarist aan de ene kant en de gitaar aan de andere. Een geschiedenis van het nederige stukje plastic dat de twee verbindt.

Zonder plectrums geen Eric Clapton, Stevie Ray Vaughan en BB King. De solo van Stairway To Heaven zou niet duizenden gitaristen hebben geïnspireerd en het hele metalgenre was nooit ontstaan. Hoewel er al plectrums werden gemaakt van schildpadschild, begon de geschiedenis van het plectrum pas echt met de opkomst van celluloid in de jaren ‟20 van de twintigste eeuw, hetzelfde materiaal waar pingpongballen van worden gemaakt.

The Original Andrea 351 plectum anno 2011
DAndrea 351

De doorbraak van het celluloidplectrum is grotendeels te danken aan „de peetvader van de jazzgitaar‟ Nick Lucas. Hoewel hij niet de eerste gitarist was die een plectrum gebruikte, heeft hij het gebruik van het kleine hulpstuk enorm populair gemaakt. Lucas verscheen in 1929 ineen van de eerste volledig gesproken technicolorfilms, Warner Brothers‟ „Gold Diggers Of Broadway‟. Dankzij deze film kwam de staalsnarige akoestische gitaar in de belangstelling te staan, maar Lucas leverde nog een bijdrage aan de moderne muziek die niet mag worden onderschat. Nadat eerst de Gibson Nick Lucas Guitar was geïntroduceerd, maakte al snel ook de Nick Lucas Guitar Pick zijn debuut. Lucas koos hiervoor het No. 351 model van producent D‟Andrea. De plectrums met de naam van Nick Lucas erin gebrand waren de eerste plectrums met opdruk. D‟Andrea vroeg nooit patent aan voor zijn uitvinding, maar toch bleven zelfs concurrerende bedrijven jarenlang refereren aan de Nick Lucas-plectrumvorm.

Heilige graal

De No. 351 met zijn wijde body en rond toelopende punt is sinds de jaren „20 niet meer veranderd en tot op de dag van vandaag onverminderd de populairste plectrumvorm. De eerste maker van deze heilige graal onder de plectrums was stofzuigerverkoper Luigi D‟Andrea in New York. In 1922 kocht hij een paar rollen celluloid op een rommelmarkt, waar hij hartjes uitknipte als decoratie voor op een poederdoos. Zijn zoontje Anthony vond de versiersels erg lijken op de mandolineplectrums van zijn oom. Dit gaf Luigi het idee om de hartjes te verkopen aan een muziekwinkel. Hij kreeg er tien dollar voor, in die tijd een groot bedrag. D‟Andrea had een manier gevonden om plectrums te maken zonder het gebruik van duur schildpadschild. Hij begon in zijn werkkamer handmatig celluloidplectrums te fabriceren. Rond 1928 werd hij „de Henry Ford van de plectrums‟ genoemd.

Tegenwoordig staat de No. 351 of Nick Lucas-plectrumvorm beter bekend als het Fender Medium model. Over het ontstaan van de samenwerking tussen D‟Andrea en Fender bestaan vele verhalen. Het meest vertelde verhaal speelt zich af in de jaren ‟50 op een muziekbeurs aan de oostkust van de VS. Een topafgevaardigde van Fender kwam er ter plaatse pas achter dat hij vergeten was om plectrums mee te nemen. Deze crisis werd snel opgelost door de mensen achter de D‟Andrea stand: ze gaven
hem genereus (en kosteloos) enkele plectrums voor de show. Dit voorval zou hebben geleid tot de lange relatie tussen D‟Andrea en Fender en de Fender Medium No. 351 werd een feit, bij gitaristen over de hele wereld bekend als „het Fender plectrum‟.

Licht ontvlambaar

Hoewel celluloid volgens velen vanwege het authentieke ronde geluid het beste materiaal is voor een plectrum, kleeft er toch een groot nadeel aan: het is zeer licht ontvlambaar. “Op een dag oefende ik op mijn kamer een subtiele riff”, vertelt gitarist Chris Neil in het boek „Picks!‟, geschreven door Will Hoover. “Ik legde mijn plectrum op de rand van de tafel om te proberen of fingerpicking de riff beter zou maken. Dat werkte en ik werd zo enthousiast dat ik mijn aangestoken sigaret uit mijn mond haalde, om me beter te kunnen concentreren op mijn handen. Ik legde hem per ongeluk op het plectrum en een paar tellen later hoorde ik woosh! Het plectrum brandde als een lont van een stuk dynamiet!” Jimi Hendrix speelde dus met zijn leven als hij weer eens een gitaar in brand stak, want hij gebruikte regelmatig plectrums gemaakt van celluloid.

Sharkfin Plectrum

Het licht ontvlambare karakter van celluloid deed producenten zoeken naar andere materialen. Met name nylon is een vaak gebruikte grondstof. Nylon gaat niet alleen langer mee dan celluloid, het is ook minder breekbaar en bovenal zijn spontane ontbrandingen uitgesloten. Hoewel het materiaal volgens kenners niet kan tippen aan de rauwe schoonheid en toonzuiverheid van celluloid, worden nylonplectrums inmiddels wereldwijd gebruikt. Twee van de eerste commerciële nylonplectrums werden uitgebracht door Herco, dat later opgeslokt werd door Jim Dunlop, de Herco Flex 75 en de Herco Flex 50.

Gouden jaren

Eind jaren ‟50 vond er een ware plectrumexplosie plaats, ook wel de „gouden jaren van het plectrum‟ genoemd. Elvis Presley nam de wereld over met zijn rock „n‟ roll en de hitlijsten werden bestormd door muzikanten met akoestische en elektrische gitaren. De doorbraak van The Beatles was de genadeklap: plotseling waren „gitaarplukkers‟ overal in de charts te vinden. De vraag naar de „Lucas Pick‟ rees de pan uit en het was geen wonder dat D‟Andrea al snel concurrentie kreeg. Het Schotse marketinggenie Jim Dunlop werd binnen tien jaar één van de grootste rivalen van het merk. Het meest verkochte Dunlop plectrum? Het model met precies dezelfde vorm als de goede oude No. 351 natuurlijk. Neem de volgende keer als je klaar bent met gitaarspelen even de tijd voor jezelf en je plectrum. Veel gitaristen hebben hun favoriete stukje plastic altijd bij zich, anderen raken de één na de ander kwijt. Hoe het ook zij, één ding staat als een paal boven water: je plectrum is even belangrijk voor je spel als de gitaar zelf. Lang leve het plectrum!

(Bron: Erwin van „t Hof )